Verschillende soorten insuline

By | 6 december 2015

Langwerkende of kortwerkende, veel of weinig eenheden insuline. Hoe zit dat met de verschillende soorten insuline? Waar moeten wij, diabeten, rekening mee houden? Waarom spuit een vriendin van mij twee keer per dag en ik vier keer per dag insuline? Waarom draagt een andere vriendin een insulinepomp en blijf ik spuiten? Misschien heb jij je dit wel eens afgevraagd. Zelf hoor ik de laatste tijd steeds vaker “Waar is jouw insulinekastje?” of “Iemand met Diabetes die ik ken heeft een pomp, jij niet?”. Ik heb inderdaad geen insulinepomp, ik spuit. Meer over insuline en waarom ik voor de insulinepen kies staat in deze blog. In de tekst gebruik ik mijzelf en mijn (diabetes)vriendinnen als voorbeeld. Na deze blog besef je, je waarschijnlijk meer dat Diabetes per persoon en per levensstijl totaal anders te behandelen is. Dit maakt het voor behandelaars lastig om direct een juiste behandeling voor te schrijven.

 

resizedimage573600-Insulinegrafiek

Afbeelding 1: Verschillende soorten insuline Bron

Als je naar bovenstaande grafieken kijkt dan wist je als buitenstaander van Diabetes vast niet dat er zoveel verschil in de werking zit tussen de soorten insuline. Als diabeet weet je dit misschien al. Sommige diabeten gebruiken al jaren dezelfde insuline of een pomp en hebben zich hier misschien nooit in verdiept. In mijn vorige blogs heb ik het altijd over langwerkende en kortwerkende insuline. Jij dacht misschien dat dit de enige twee soorten insuline zijn, maar dan is er ook nog de mix en snelwerkende insuline. Zoals de naam het al zegt is de mix een mix van lang- en kort- of snelwerkende insuline en snelwerkende insuline werkt snel en kort. Maar dit zijn niet de enige vier verschillen in insuline. Zelfs tussen lang-/snel-/kortwerkende en mix insuline zitten aparte soorten, namelijk humaan en analoog. De grafiek laat de zes (eigenlijk zeven) verschillende combinaties zien tussen de insuline. Tevens is het mogelijk dat er in de tussentijd meer soorten insuline bij zijn gekomen en dit plaatje dus verouderd is. Onderzoekers zijn gelukkig hard bezig om het ons zo makkelijk mogelijk te maken. Dit doet mij denken aan de Belastingdienst: “Leuker kunnen we het niet maken, wel makkelijker.” Tenminste, leuker kunnen de onderzoekers het NOG niet maken, ook daar zijn ontwikkelingen in. Want ook naar de genezing van Diabetes type 1 wordt veel onderzoek gedaan, mét resultaat. Hieronder een samenvattende uitleg van de soorten insuline:

  • Langwerkende insuline werkt na injecteren 16 uur of langer.
  • Kortwerkende insuline werkt na injecteren 8 uur.
  • Snelwerkende insuline werkt na injecteren 4 uur.
  • Mix insuline werkt 16 uur samen met de eerste 4 of 8 uur na injecteren snel/kort.

In het plaatje hieronder zijn grafieken weergegeven van veel gebruikte insulineregimes, van één- tot viermaal daags. Een insulineregime is samengesteld uit één of twee verschillende soorten insuline. De zwarte puntjes in de grafieken is het moment van toedienen van de insuline. Op de assen van de grafiek staan de letters O, M, A, VS aangegeven. Deze letters staan voor Ochtend, Middag, Avond, Voor Slapen.

cd703d9479259079d27635314cceed22

Afbeelding 2: Meest gebruikte insulineregimes Bron

In het verleden gebruikte insuline
18 jaar geleden begon ik twee keer per dag – voor ontbijt en voor avondeten – met het spuiten van enkele eenheden kortwerkende insuline, namelijk Actrapid (zie hiervoor de eerste grafiek van afbeelding 1). Omdat dit kortwerkende insuline is kon ik voor het eten/drinken van “extra” koolhydraten bijspuiten met deze insulinepen. Na een aantal maanden/jaren (dit weet ik niet meer) moest ik steeds meer eenheden insuline spuiten, hierdoor werd door mijn arts besloten om over te gaan op mix insuline. De mix die ik kreeg was Mixtard 30/70 (zie hiervoor de zesde grafiek van afbeelding 1). Deze insuline moest ik ook twee keer per dag spuiten, ’s ochtends en voor het avondeten (zie hiervoor de derde grafiek van afbeelding 2). Omdat deze insuline langwerkende insuline bevat kon ik daar niet mee bijspuiten wanneer ik meer koolhydraten dan normaal en gebruikte ik daar een snelwerkende insuline voor, Rapid. Helaas stopte de productie van de Mixtard 30/70 op 31 december 2011. Dit was ook de tijd dat ik erg schommelde. Hierdoor heb ik verschillende combinaties van insuline geprobeerd uit afbeelding twee.

Mijn huidige insulineregime
De combinatie die bij mij paste bleek vier keer per dag spuiten met de combinatie van langwerkende analoge insuline (Levemir) en kortwerkende humane insuline (Insuman Rapid). Deze insuline gebruik ik nu alweer 2 jaar en is te zien in de zevende grafiek van afbeelding 2. De stap van twee keer per dag naar vier keer per dag spuiten was voor mij groot. Jarenlang heb ik volgehouden dat ik zo min mogelijk wilde spuiten, maar als ik zo doorging werd ik niet gelukkig en voelde ik me iedere dag ziek. Daarnaast zijn de complicaties van Diabetes groot bij een ontregelde bloedsuiker. Ik stond voor de keuze: vier keer per dag spuiten, mezelf fitter/vrolijker voelen en betere bloedsuikers, waardoor de kans op complicaties afneemt. Of twee keer per dag blijven spuiten met een andere mix, mezelf iedere dag ziek voelen en schommelende bloedsuikers waardoor de kans op complicaties toeneemt. Ik vertelde mijn arts dat ik vier keer per dag wilde proberen met in mijn achterhoofd dat dit toch niets voor mij zou zijn en ik binnen een paar weken weer twee keer per dag ging spuiten. Tot de dag van vandaag heb ik geen spijt gehad dat ik heb geluisterd naar mijn arts.

De overstap van tweemaal daags naar viermaal daags spuiten
Door vaker kortwerkende insuline te spuiten ben ik vrijer in het eten van koolhydraten. De langwerkende insuline verandert niet, in ieder geval niet dagelijks. De langwerkende insuline is de basis insuline die mijn lichaam nodig heeft om te functioneren met kleine beetjes koolhydraten (bijvoorbeeld 10kh). De kortwerkende insuline wordt gebruikt om grote hoeveelheden koolhydraten weg te werken, zoals bij ontbijt, lunch en avondeten meestal het geval is. Daarom moet het aantal te spuiten eenheden insuline aangepast worden aan het aantal te eten koolhydraten. Wanneer ik nu geen of weinig trek heb in lunch spuit ik de middaginsuline niet. Er komt geen grote hoeveelheid koolhydraten binnen en de langwerkende insuline werkt om kleine hoeveelheden weg te werken. Wil ik uitslapen en is mijn lunch mijn ontbijt geworden, dan sla ik de ochtendinsuline over en spuit ik alleen voor de middag. Met twee keer per dag spuiten van de mix kon ik dat niet. Ik moest ’s ochtends de ochtendinsuline spuiten om de langwerkende insuline op tijd zijn werk te laten doen, maar tegelijk kreeg ik dan kortwerkende insuline binnen waardoor ik niet kon uitslapen en meteen moest ontbijten. Ook was ik minder flexibel in het eten van hoeveelheden koolhydraten. Als ik bijvoorbeeld iedere dag 25kh  ’s ochtends eet, 40kh ’s middags en 80kh ’s avonds, dan is deze insuline ideaal. Maar als ik de ene ochtend 25kh, andere ochtend 60kh + ene middag 60kh, andere middag 40kh + ene avond 180kh (pizza!!), andere avond 50kh eet dan zou ik voor de koolhydraten die ik meer eet dan normaal snelwerkende insuline bij moeten spuiten. Dit deed ik niet, want ik had geen zin om vijf keer per dag te spuiten. Dit resulteerde in schommelende bloedsuikers.

Het verschil tussen twee gebruikers van de insulinepen139487008.jpg
Een vriendin van mij is even oud als ik, heeft ook Diabetes type 1 en gebruikt de NovoMix insuline, deze insuline is iets anders als de Mixtard insuline die ik had. Het verschil is dat in de NovoMix snelwerkende (werkingsduur 4 uur) en langwerkende insuline heeft en ik had in mijn Mixtard kortwerkende (werkingsduur 8 uur) en langwerkende insuline. Maar het principe is wel hetzelfde. Iedere dag moet je hetzelfde aantal koolhydraten eten om de pieken van de insuline weg te werken. De insuline moet iedere dag voor het ontbijt en voor het avondeten worden gespoten, zodat de langwerkende insuline op tijd zijn werk kan doen. Voor mn vriendin werkt deze insuline goed en past bij haar levensstijl. Ik slaap zo nu en dan nog graag uit wanneer het kan, waardoor ik de ochtendinsuline oversla. Ook varieert het aantal koolhydraten wat ik eet dagelijks, waardoor ik nu met een spuit de eenheden insuline aanpas aan de koolhydraten en niet twee keer moet spuiten om zowel de langwerkende insuline als de benodigde hoeveelheid snelwerkende insuline te spuiten. Die tweede spuit sloeg ik dus meestal over en ik liet de extra koolhydraten/glucose mijn lichaam lekker verwerken, waardoor het gevolg een hyper was. Bijspuiten? Ja, als de hyper boven de 20 was, anders ging ik echt voor die drie “druppels” insuline niet nog is een naald in mijn buik prikken. Deze vriendin en ik hebben beide Diabetes Type 1, zijn even oud, beide sportief en beide gebruiken wij de insulinepen, toch is onze behandeling anders door een andere (gezonde) levensstijl en een ander lichaam waar andere insuline bij past.

Het verschil tussen pompgebruikers en pengebruikers
pompDe insulinepomp is een draagbaar apparaatje die 24 uur per dag kleine hoeveelheden snelwerkende of kortwerkende insuline toedient. De pomp zit vastgeplakt aan de huid (hierdoor draadloos. Een iets groter apparaatje als mijn sensor in mijn allereerste blog) of zit vast door middel van een infuusje met een slangetje aan de pomp (te zien op de foto hiernaast). Zowel de pomp als het infuus zijn niet groot. Zelf heb ik geen ervaring met een pomp, hierdoor weet ik de volgende informatie alleen van pompgebruikers en wat ik er over heb gelezen. De pomp kan ingesteld worden met verschillende basaalprofielen. Hierdoor kan de pomp bijvoorbeeld zo ingesteld worden dat er overdag meer insuline wordt afgegeven dan in de nacht. Dit lijkt mij het grootste voordeel. De insuline wordt natuurlijker afgegeven. De pomp denkt en doet alles, behalve wanneer er extra koolhydraten wordt gegeten. Dan moet dit ingevoerd worden, zodat de pomp daar rekening mee kan houden. Vriendinnen van mij zijn ontzettend enthousiast over de pomp en enigszins snap ik het wel. Met de pomp hoef je veel minder na te denken wanneer je moet spuiten, want dit regelt de pomp zelf. Ik moet nu 30 minuten voor een maaltijd denken aan mijn insuline. Maar aan de andere kant hebben mijn vriendinnen 24 uur per dag, 7 dagen per week een infuusje/pomp op het lichaam (en in sommige gevallen een pomp in/aan hun kleding). Ik ga in deze blog verder niet in op de voor- en nadelen van de pomp en de pen. Ook hiervoor vind ik gelden dat het bij je levensstijl moet passen. In de zomermaanden duik ik graag, soms drie duiken op één dag. Als ik een pomp zou hebben moet ik deze iedere duik 2 uur afkoppelen, waardoor ik helemaal geen insuline binnen krijg. Dit kan dus oplopen tot 6 uur geen insuline op een dag. Terwijl ik nu met de pen langwerkende insuline aan het werk heb gezet de hele dag. Ook houdt het mij tegen dat de pomp (zichtbaar) aan het lichaam vast zit. De sensor vond ik twee weken geleden al vervelend. De pleisters irriteren mij en als ik in de spiegel kijk zie ik een diabetespatiënt. Terwijl wanneer ik nu in de spiegel kijk zie ik geen aanpassingen aan mijn lichaam. Af en toe dikke bulten van de spuitplekken, maar de plekken waar het infuus van de pomp heeft gezeten zijn ook zichtbaar. Mijn vriendinnen hebben daar minder moeite mee en de pomp werkt bij hun levensstijl beter dan de pen.

Wie weet stap ik ooit over naar een insulinepomp, wennen de pleisters van het infuus en vind ik het niet erg om met een apparaatje op mijn lichaam te lopen. Voor nu ben ik net overtuigd en gewend aan vier keer per dag spuiten. Zoals ik eerder beschreef was dat een moeilijke stap die ik jaren niet wilde maken, maar uiteindelijk toch heb gedaan. Voor nu hoop ik op begrip van pompgebruikers. Want ik heb gemerkt dat pomp- en pengebruikers iets anders naar de Diabetes kunnen kijken. Zij, pompgebruikers, zijn enthousiast over de basaalprofielen van de pomp en wij, pengebruikers, zijn enthousiast over de verschillende mogelijkheden met soorten insuline die de pen ons bied.

One thought on “Verschillende soorten insuline

  1. Frank Fortanier

    Hè heerlijk, zomaar iemand die er net zo over denkt en precies zo handelt als ik. Ik doe een ‘normaal’ mens na en dien insuline toe wanneer ik eet. Gebeurt in een ‘normaal’ lichaam ook. Tja, ik zit weleens te hoog, maar ik heb nu 40 jaar diabetes en ik leef nog…😁

    Reply

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

*