Duiken met diabetes

By | 3 januari 2016

Begin vorige maand heb ik met een vriend een duik gemaakt in de Zevenhuizerplas, Zuid-Holland. Aan duiken zijn altijd risico’s verbonden door de drukverschillen. Wanneer iemand met een “beperking” gaat duiken komen er risico’s bij, dus ook bij Diabetes. Welke risico’s zijn er voor een duiker met Diabetes? Hoe bereid ik mij voor op een duik? Wat vertel ik mijn buddy over mijn Diabetes? Waar houd ik rekening mee tijdens de duik? De antwoorden op deze vragen en meer in de blog van deze week.

Jaren is dit een grote droom van mij geweest: DUIKEN. Het is daarom ook één van mijn grootste motivaties om mijn bloedsuikerwaarden stabiel te houden, zodat ik kan en mag blijven duiken. Toen mijn bloedsuikerwaarden eind 2013 stabieler waren heb ik overlegt met mijn internist of ik mocht duiken, en dat mocht ik. Met mijn internist heb ik besproken hoe ik het veiligst met diabetes kan duiken en ik heb er veel over gelezen.

Beginnen met duiken
Ik kreeg in 2013 een goedgekeurde medische verklaring. Iedere duiker moet voor aanvang van de cursus en/of ieder jaar een medische verklaring invullen. Wanneer je op 1 van de vragen uit de medische verklaring “Ja” antwoord moet je door een (sport/duik)arts gekeurd worden. Ik werd gelukkig goedgekeurd. Nog voordat ik een brevet had, had ik mijn duikspullen aangeschaft. Dit was mijn droom die uitkwam. Midden 2014 hebben een vriend en ik ons PADI Open Water brevet gehaald in Zeeland. Samen zijn wij direct lid geworden van Duikvereniging de Duikboon in Zoetermeer. Een aantal weken later haalden wij ons PADI Advanced Open Water brevet en een aantal dagen later zweefden wij tussen de 25 en 30 meter diepte onderwater in de Atlantische Oceaan bij Lanzarote, de Canarische eilanden. Nu anderhalf jaar later duiken wij met de vereniging nog steeds met veel plezier.

Veilig duiken met Diabetes
Door de Nederlandse Vereniging voor Duikgeneeskunde is voor sportduikers een diabetesrichtlijn uitgebracht. De richtlijn is te vinden op http://www.duikgeneeskunde.nl/93/Duiken-met-diabetes.html. Om te mogen duiken is een goedgekeurde medische verklaring nodig. Om te worden goedgekeurd moet aan de volgende keuringscriteria worden voldaan:

  • De duiker met diabetes is 18 jaar of ouder.
  • Een stabiel ingestelde behandeling. De behandeld arts van de duiker met diabetes bepaald dit.
  • Geen ernstige ontregelingen (hypo’s/hypers) in het afgelopen jaar waarbij hulp van een ander dan door de diabeet zelf nodig is geweest.
  • Het goed aanvoelen van dreigende hypo’s.
  • HbA1c lager of gelijk aan 75 mmol/l (oude waarde ≤ 9%) voorafgaand iedere duikkeuring.
  • Geen diabetische complicaties, zoals bijvoorbeeld netvliesafwijkingen, zenuwschade of nierschade.

Hoewel mijn bloedsuikerwaarde nog altijd beter kan en ik de afgelopen maanden wel hulp heb gehad van mijn arts ben ik toch goedgekeurd om te mogen duiken. Als ik een dag met hogere of juist lagere bloedsuikers heb ga ik niet duiken. Dit heb ik afgesproken met mijn arts, maar dat is ook voor mijn eigen veiligheid.

De risico’s
Een hypo (lage bloedsuiker) is het grootste gevaar voor een duikende diabeet. Bij inspanning verbruikt het lichaam veel meer suiker, maar ook bij kou. Een diabeet met een hypo kan bewusteloos raken. Wanneer dit onderwater gebeurd is dat levensgevaarlijk. Ook een hyper brengt gevaar met zich mee. Een te hoge bloedsuiker kan namelijk voor uitdroging zorgen en hierdoor wordt de kans op decompressieziekte vergroot. Decompressieziekte is een aandoening waarbij stikstof (dat onder hoge druk in het bloed en de weefsels is opgelost) belletjes gaat vormen wanneer de druk daalt. Deze belletjes kunnen uitzetten en weefsel beschadigen of bloedvaten in organen afsluiten. Blijvende schade op de langere termijn kan ontstaan door stikstofbelletjes die de microvaatjes verder beschadigen. Door drukverhoging kan een bloeding ontstaan in bijvoorbeeld het netvlies. Bij diabetische complicaties zijn deze risico’s hoger. Dit zijn voorbeelden van enkele risico’s waar een duikende diabeet rekening mee moet houden.

Mijn voorbereiding op een duik
Voor een duik let ik extra op mijn bloedsuiker, dit begint al de dag voordat ik ga duiken. De dag voor de duik hoop ik altijd op goede bloedsuikers, want dan is de kans groot dat ik de volgende dag ook “goed zit”. Mijn langwerkende insuline spuit ik niet anders, de eenheden van mijn kortwerkende insuline verlaag ik soms voor een duik. Twee uur voor de duik meet ik mijn bloedsuiker, eet en drink ik iets (een gewoon ontbijt, lunch, diner of tussendoortje) en spuit ik insuline (25% minder eenheden insuline dan normaal). Een uur voor de duik meet ik weer, na een halfuur nogmaals en een kwartier/vijf minuten voor de duik voor de laatste keer. Zo krijg ik een goed inzicht in mijn bloedsuikerwaarde en na twee uur begint de insuline met uitwerken. Ik kan dan rustig duiken zonder dat de insuline nog volop aan het werk is. In het begin schommelde ik nog heel erg voor en na een duik, tegenwoordig valt dat wel mee. Ik probeer te duiken met een bloedsuiker van rond de 12 mmol/l. Dit is redelijk hoog voor een bloedsuikerwaarde, maar na 60 minuten kom ik rond de 6 mmol/l bovenwater. Vorige maand kwam ik erachter dat ik bij een duik in koud water (7 graden) na 30 minuten juist gestegen was, van 14 mmol/l naar 18 mmol/l. 10 januari ga ik weer een duik maken in koud water en ik ben benieuwd wat er dan gebeurd. In deze temperaturen heb ik pas enkele keren gedoken, dus ik moet nog uitzoeken hoe mijn lichaam reageert.

Voor de duik vertel ik mijn duikbuddy over mijn diabetes. Het liefst (en het vaakst) duik ik met dezelfde buddy, zodat ik niet alles over mijn diabetes hoef te vertellen. Ik vertel hoe mijn bloedsuikers vooraf zijn, zodat hij/zij hier rekening mee kan houden en wij eventueel de duik kunnen uitstellen. Soms zitten we samen een uur langs het water omdat ik een lagere bloedsuiker had. Met een bloedsuiker van 5 mmol/l neem ik namelijk nog wat koolhydraten en boven de 10 mmol/l ga ik het water pas in. Ook bij een onverwachte hoge bloedsuiker ga ik het water pas in als het gewenste getalletje op mijn bloedsuikermeter staat. Wanneer ik niet snel de controle over mijn bloedsuiker heb kan het zijn dat ik besluit niet te gaan duiken. Dit is dan ontzettend balen, maar veiligheid gaat boven alles. Onderdeel van de buddycheck is het doorgeven van mijn laatst gemeten bloedsuiker. Zo vergeet ik nooit voor de duik te meten en is mijn buddy op de hoogte van mijn gezondheid.

Voor tijdens de duik maak ik een aantal afspraken met mijn buddy:

  • We gaan niet dieper dan 30 meter. Ik moet in geval van eenl-hand-sign_design lage bloedsuiker ten alle tijden op kunnen stijgen, hierdoor is een decompressieduik afgeraden.
  • We duiken niet langer dan 60 minuten. Bij een langere duik wordt de kans op een lage bloedsuiker groter.
  • Wanneer ik met mijn duim en wijsvinger een L-teken maak beginnen we aan de opstijging en beëindigen we de duik. Het L-teken betekent namelijk een lage bloedsuiker.

Tijdens de duik
Bij mijn duiken draait het om één ding: genieten! Wanneer de voorbereiding goed is gegaan kan er nog weinig misgaan wat betreft de diabetes. Ik kan net als iedere andere duiker gaan genieten van de duik. Tijdens de duik let ik wel op de watertemperatuur en de stroming, dan kan ik inschatten hoe snel/langzaam mijn bloedsuiker veranderd. Ook let ik goed op mijn gevoel. Onderwater is het gevoel van een hypo of hyper minder snel duidelijk, om een hypo/hyper te voorkomen is een goede voorbereiding dan ook echt noodzakelijk. Verder geniet, ontspan en zweef ik samen met mijn buddy rustig door het water.

Duiken in de toekomst
In de richtlijnen staat dat een diabeet wordt afgeraden om professioneel- of beroepsduiker te worden. Mijn volgende droom is om duikinstructrice te worden. Ik wil daarom mijn best doen om zo goed ingesteld te zijn als ieder ander mens zonder diabetes. Hopelijk krijg ik dan ooit de goedkeuring om deel te nemen aan de opleiding tot divemaster en vervolgens tot duikinstructrice. Komend jaar ga ik mij eerst richten op de rescue-cursus, dan heb ik alle brevetten voor sportduikers binnen en zou ik kunnen beginnen aan de divemastercursus.

Bron van deze blog: Magazine “Onderwatersport”, 45e jaargang – juli/augustus 2015

 

3 thoughts on “Duiken met diabetes

  1. Hans schulz

    Als het verschil tussen de bloedwaarden voor en na de duik erg groot wordt neem ik tijdens de duik iets te eten/drinken mee. Het is even wat oefenen.
    Overigens kan ik als diabeet en instructeur/divemaster deze twee niet combineren. Wetende welke onverwachte gebeurtenissen er onderwater met cursisten plaats kunnen vinden en de zorg die je je zelf als diabeet moet bieden staan haaks op elkaar. Alle aandacht moet op de cursist zijn gericht. Ik kan dit niet naar een cursist verantwoorden. Heb ervoor gekozen te genieten van recreatieve duiken en niet meer professioneel actief te zijn.

    Reply
    1. Megan Post author

      Dank voor uw reactie! Dit zet mij weer aan het denken. Tijdens de duik eten en drinken lijkt mij lastig en lijkt mij niet de perfecte oplossing. Maar misschien probeer ik het eens uit. Voorlopig zit het professioneel duiken er ook nog niet in, maar het blijft een droom. Sommige dingen kunnen wij, diabeten, helaas beter niet doen inderdaad..

      Reply
  2. Ray

    Ik denk hetzelfde als Megan. Wilde instructeur worden maar zie het niet als een positief begin voor een nieuwe duiker, wanneer deze geconfronteerd wordt met een instructeur die misschien wel bijna bewusteloos raakt. Ik heb nog een intro to tec gedaan en daar houdt het mee op.Vooral genieten onderwater. Is ook goef voor de diabetes dus zo veel mogelijk duiken! 😉

    Reply

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

*